Türkiye’nin doğu ve yüksek kesimleri, Mart ayının sonlarına yaklaşırken adeta bir kış geri dönüşü yaşadı. Halk arasında nesilden nesile aktarılan ve soğukların ansızın geri gelebileceğini anlatan “Mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır” atasözü, bölgede yaşanan yoğun kar yağışıyla birlikte bir kez daha anlam kazandı. Özellikle Doğu Anadolu Bölgesi’nde etkili olan yağışlar sonucunda kar kalınlığı yarım metreyi (50 cm) aştı, günlük yaşam pek çok noktada sekteye uğradı.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün uyarılarına rağmen, mevsim normallerinin üzerinde seyreden bu denli yoğun kar birikimi bölge halkını şaşırttı. Vatandaşlar güne, evlerinin çatılarına ve araçlarının üzerine yığılan bembeyaz bir örtüyle uyanırken, karın getirdiği zorluklarla mücadele etmek zorunda kaldı. Kış lastikleri ve zincir bulundurmanın önemi bu süreçte bir kez daha ortaya çıktı.
Mart Ayazı Hangi Bölgeleri Vurdu?
Başta Erzurum, Kars, Ardahan gibi Doğu Anadolu’nun yüksek rakımlı illeri olmak üzere, bölgenin geniş bir kısmında etkili olan kar yağışı, özellikle şehirlerarası ve köy yollarında büyük aksaklıklara neden oldu. Yoğun kar, kısa sürede yolları kapayarak birçok yerleşim yerine ulaşımı kesti. Kar kalınlığının bazı noktalarda 50 santimetreyi, hatta yüksek kesimlerde yer yer daha da fazla ölçülmesi, bölge sakinlerini hazırlıksız yakaladı. Şehir merkezlerinde bile araçlar kar altında kalırken, yayalar için de kaldırımda ilerlemek güçleşti.
Hayat Kar Altında Nasıl Değişti?
- Ulaşım Ağları: Karayolları Genel Müdürlüğü’ne bağlı ekipler, kapanan köy ve mezra yollarını açmak için aralıksız bir çalışma başlattı. Ancak tipi ve buzlanma, mücadeleyi zorlaştırdı. Zincirsiz yola çıkan araçlar, kaygan zeminlerde kalarak trafikte uzun kuyruklar oluşturdu. Şehir içi toplu taşıma seferlerinde de aksaklıklar yaşandı.
- Eğitim-Öğretim: Olumsuz hava koşulları ve ulaşım güçlükleri nedeniyle bölgedeki birçok il ve ilçe milli eğitim müdürlüğü, tedbir amaçlı olarak okulları bir gün süreyle tatil etti. Özellikle kırsal bölgelerden gelen taşımalı eğitim öğrencilerinin güvenliği ön planda tutuldu.
- Günlük Rutinler: Sabah işine ve okuluna gitmek isteyen vatandaşlar, evlerinin ve araçlarının üzerindeki kar yığınlarını temizlemekle mesai harcadı. Market ve pazar gibi günlük ihtiyaç noktalarına ulaşım da zorlaştı. Esnaf, iş yerlerinin önünü açmakta güçlük çekerek ticari faaliyetlerinde aksamalar yaşadı.
- Tarım ve Hayvancılık Sektörü: Mart ayında yaşanan bu sert kış dönüşü, henüz bahar ekimi yapmamış çiftçiler için ekili alanlarda don riski yaratırken, hayvanlarını dışarıda otlatan besiciler de zor anlar yaşadı. Ahırlardaki yem stoklarının gözden geçirilmesi ihtiyacı doğdu.
Yetkililerden Acil Çağrılar ve Uyarılar
Bölge valilikleri ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) yetkilileri, vatandaşları yoğun kar yağışı, buzlanma, don olayları ve özellikle yüksek rakımlı bölgelerde artan çığ tehlikesine karşı bir kez daha uyardı. Yapılan açıklamalarda, zorunlu haller dışında trafiğe çıkılmaması, toplu taşıma araçlarının tercih edilmesi ve sürücülerin kış lastiği ile zincir bulundurma zorunluluğuna uyması gerektiği vurgulandı. Meteoroloji yetkilileri, soğuk hava dalgasının ve aralıklı kar yağışlarının bölgede bir süre daha etkisini sürdüreceğini belirterek, tedbirli olunması çağrısında bulundu.
Mart ayının son haftasında yaşanan bu “kış geri dönüşü”, mevsimlerin belirsizliğini ve doğanın gücünü bir kez daha hatırlattı. “Mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır” sözünün adeta yaşayan bir örneği olan bu doğa olayı, bölge halkının her türlü zorluğa karşı gösterdiği dayanıklılığı bir kez daha gözler önüne serdi.