İran’ın yeni Cumhurbaşkanı Mesud Pezeshkian, Tahran’da düzenlediği ilk basın toplantısında ülkesinin nükleer programına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Pezeshkian, İran’ın nükleer silah elde etme niyetinde olmadığını, ancak teknik kapasitesinin mevcut olduğunu vurguladı. Bu açıklama, ülkenin nükleer faaliyetleri ve uluslararası ilişkileri bağlamında dikkatleri üzerine çekti.
Pezeshkian, İran İslam Cumhuriyeti Lideri Ayetullah Ali Hamaney tarafından yayımlanan nükleer silah üretimini ve kullanımını yasaklayan dini fetvaya atıfta bulunarak, bu prensibin İran’ın nükleer politikasının temelini oluşturduğunu belirtti. Cumhurbaşkanı, nükleer silahların kitlesel yıkım araçları olduğunu ve dini açıdan caiz olmadığını defaatle dile getirdi.
Pezeshkian’dan Nükleer Program Vurgusu: Silah İstemi Yok
Ne Söylendi?
Cumhurbaşkanı Mesud Pezeshkian, basın mensuplarının sorularını yanıtlarken, İran’ın nükleer programının tamamıyla barışçıl amaçlara hizmet ettiğini net bir şekilde ifade etti. Pezeshkian şunları kaydetti:
- “Nükleer silah elde etme gibi bir amacımız yoktur. Liderimizin fetvası ortadadır.”
- “Ancak, nükleer silah yapabilecek teknik kapasiteye sahibiz. Bu bizim için bir yetkinliktir, fakat niyetimiz yoktur.”
- İran’ın nükleer araştırmalarının ve geliştirmelerinin enerji, tıp ve diğer barışçıl alanlarda ilerlemeye odaklandığını belirtti.
JCPOA ve ABD İlişkileri Üzerine
Pezeshkian, 2015 yılında imzalanan Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) olarak bilinen nükleer anlaşmaya (JCPOA) da değindi. ABD’nin tek taraflı olarak anlaşmadan çekilmesi sonrası yaşanan krizi hatırlatan Cumhurbaşkanı, Washington yönetiminin anlaşmaya geri dönmesi halinde İran’ın da taahhütlerine uyacağını belirtti. Pezeshkian, ABD ile ilişkiler konusunda ise samimiyet ve karşılıklı çıkarlara saygı temelinde müzakerelere açık olduklarını dile getirdi. “Eğer ABD samimi bir yaklaşımla ve İran’ın ulusal çıkarlarına saygı göstererek masaya oturursa, müzakere kapımız her zaman açıktır” dedi.
Bölgesel Güvenlik ve İsrail Mesajı
Ortadoğu’daki bölgesel güvenlik konularına da değinen Pezeshkian, İsrail’in iddia edilen nükleer silah varlığının bölgedeki istikrarsızlığın ana kaynaklarından biri olduğunu öne sürdü. İsrail’in nükleer programının uluslararası denetime tabi tutulması gerektiğini savunan Pezeshkian, ayrıca Filistin meselesine de değinerek, İsrail’in “işgaline” son verilmesi ve bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasının önemini vurguladı. Bu açıklamalar, İran’ın bölgedeki dış politikasının ana hatlarını bir kez daha çizdi.
Kim Bu Pezeshkian?
6 Temmuz’da yapılan seçimlerin ardından İran’ın 9. Cumhurbaşkanı seçilen Mesud Pezeshkian, reformist kanattan gelen bir isim olarak biliniyor. Eski bir Sağlık Bakanı olan Pezeshkian, ülke içindeki ekonomik sorunlara ve yolsuzlukla mücadeleye odaklanacağını belirtmişti. Uluslararası arenada ise daha ılımlı bir dış politika izleyeceği beklentileri dile getiriliyor. Bu nükleer açıklama, onun uluslararası politikadaki ilk büyük sınavlarından biri olarak yorumlanıyor.
Bu Açıklama Neden Önemli?
Pezeshkian’ın bu açıklamaları, özellikle ABD ve İsrail ile gergin ilişkilerin devam ettiği bir dönemde İran’ın nükleer programına yönelik duruşunu yeniden teyit ediyor. Bir yandan uluslararası topluma “barışçıl niyet” mesajı verilirken, diğer yandan teknik kapasitenin vurgulanması, İran’ın bu alandaki yetkinliğini ve potansiyelini de hatırlatıyor. Bu tür açıklamalar, nükleer silahsızlanma çabalarını yakından takip eden uluslararası kuruluşlar ve ülkeler tarafından dikkatle izleniyor.