Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Şubat 2026 dönemine ilişkin işgücü istatistiklerini yayımladı. Açıklanan verilere göre, Türkiye genelinde işsizlik oranı bir önceki yılın aynı dönemine göre 0,3 puanlık bir artışla %9,3 seviyesine yükseldi. Bu artışla birlikte işsiz sayısı da 133 bin kişi artarak 3 milyon 250 bin oldu. Ancak Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Dairesi (DİSK-AR) tarafından yapılan geniş tanımlı işsizlik hesaplamaları, ülkedeki gerçek işsizlik tablosunun resmi rakamlardan çok daha vahim olduğunu ortaya koydu. DİSK-AR’a göre, Şubat 2026 itibarıyla Türkiye’deki geniş tanımlı işsiz sayısı 11 milyon 213 bin kişiye ulaşırken, bu oran %29,9 olarak kaydedildi.
TÜİK Rakamları Ne Söylüyor?
TÜİK’in Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre, 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı Şubat 2026’da bir önceki aya göre 18 bin kişi azalarak 3 milyon 250 bin kişiye geriledi. İşsizlik oranı ise 0,1 puanlık düşüşle %9,3 oldu. Ancak önemli bir karşılaştırma olan bir önceki yılın aynı dönemine (Şubat 2025) bakıldığında, işsiz sayısı 133 bin kişi artmış ve işsizlik oranı da 0,3 puan yükselmiştir.
İşgücüne katılma oranı, Şubat 2026’da bir önceki aya göre 0,2 puanlık düşüşle %53,6 olarak gerçekleşti. İstihdam edilenlerin sayısı ise Şubat 2026’da bir önceki aya göre 45 bin kişi azalarak 31 milyon 607 bin kişi oldu. İstihdam oranı ise 0,1 puan azalarak %48,6 seviyesinde kaydedildi.
Demografik Kırılımlar: Genç ve Kadın İşsizliği
Resmi verilere göre demografik kırılımlarda da önemli detaylar bulunuyor:
- Genç İşsizlik: 15-24 yaş grubunu kapsayan genç işsizlik oranı, bir önceki aya göre 0,1 puan azalarak %17,4 olarak gerçekleşti.
- Kadın İşsizliği: Kadınlarda işsizlik oranı 0,1 puan azalarak %12,1 seviyesine geriledi.
- Tarım Dışı İşsizlik: Tarım dışı işsizlik oranı 0,1 puanlık düşüşle %11,2 olarak açıklandı.
DİSK-AR’dan Farklı Bir Tablo: Geniş Tanımlı İşsizlik ve Eleştiriler
DİSK-AR’ın işsizlik hesaplamaları, TÜİK’in yöntemine yönelik eleştirilerin odağında yer alıyor. DİSK-AR, TÜİK’in dar tanımlı işsizlik verilerinin, işgücü piyasasındaki gerçek durumu yansıtmadığını ve potansiyel işgücü ile zamana bağlı eksik istihdam edilenleri kapsam dışında tuttuğunu belirtiyor. Bu grupların da dahil edilmesiyle geniş tanımlı işsizlik, çok daha yüksek bir orana ulaşıyor.
DİSK-AR’a göre geniş tanımlı işsizliğin ana bileşenleri şunlardır:
- İş Bulmaktan Umudunu Kesenler: İş aramayı bırakmış olsalar dahi çalışmaya istekli olan bireyler.
- İş Aramayıp Çalışmaya Hazır Olanlar: Çeşitli nedenlerle iş aramayan ancak iş bulunca çalışmaya başlayacak kişiler.
- Zamana Bağlı Eksik İstihdam Edilenler: Mevcut işlerinde daha fazla çalışmak isteyen ancak bulamayan kişiler.
Bu hesaplamalar ışığında, DİSK-AR’ın Şubat 2026 için açıkladığı %29,9’luk geniş tanımlı işsizlik oranı ve 11 milyon 213 bin kişilik işsiz sayısı, resmi %9,3’lük oranın yaklaşık üç katına denk geliyor ve işgücü piyasasındaki derin sorunlara işaret ediyor.
Gerçek Tablo ve Ekonomik Yansımaları
Resmi ve geniş tanımlı işsizlik oranları arasındaki bu devasa fark, Türkiye ekonomisinin ve sosyal yapısının karşı karşıya olduğu zorlukların büyüklüğünü gözler önüne seriyor. Yüksek işsizlik, tüketim harcamalarını kısıtlamakta, yoksulluğu artırmakta ve sosyal refahı olumsuz etkilemektedir. Özellikle gençlerin ve kadınların işgücü piyasasına katılımında yaşanan güçlükler, ülkenin insan sermayesi potansiyelini tam olarak kullanamamasına neden olmaktadır.
Şubat 2025’e kıyasla işsizlik oranındaki 0,3 puanlık artış ve 133 bin kişilik işsiz sayısındaki yükseliş, işgücü piyasasında iyileşme yerine bozulma eğiliminin devam ettiğini göstermektedir. Bu durum, ekonominin büyüdüğü iddialarının işsizlik rakamlarına yansımadığı ve iş yaratma kapasitesinin yeterli düzeyde olmadığını düşündürmektedir. Ekonomistler, bu tablo karşısında daha kapsayıcı ve istihdam dostu politikaların geliştirilmesinin önemine vurgu yapmaktadır.